Welkom

Categorale gymnasia, scholen die uitsluitend gymnasiumonderwijs aanbieden, vind je vooral in de grote steden. Gymnasium Bernrode staat in Heeswijk-Dinther (Oost-Brabant) en is in die zin atypisch. Teamleider Steven Geurts is trots op zijn school én ambitieus. ‘Onze populatie mag best diverser.’

Prof. dr. Anouke Bakx heeft als missie om hoogbegaafdheid als thema op de kaart te krijgen, zowel in het onderwijs en de lerarenopleidingen als in de wetenschap en het maatschappelijk debat. Op 6 februari 2026 hield Bakx haar inaugurele rede. Zij aanvaardde daarmee het ambt van bijzonder hoogleraar Hoogbegaafdheid, ...

Vanuit voorbeelden van verrijking wordt een twist gegeven aan het bespreken van wetenschap, boeken en materialen. Dit keer worden denksleutels gebruikt om het ouderschap en hoogbegaafdheid onder de aandacht te brengen. De prikkelende denksleutelvragen geven ruimte aan het divergent en creatief denken van alle leerli...

Een hoog IQ is nog geen garantie voor moreel gedrag. Iemand kan zijn intelligentie of andere talenten ook op een destructieve manier inzetten. Hoe voorkom je dat? Aan de hand van een literatuurstudie onderzocht Andries Rhebergen welke kwaliteiten essentieel zijn voor moreel gedrag, welke morele talenten kenmerkend z...

Zowel volwassenen als (hoogbegaafde) kinderen en jongeren hebben met misvattingen te maken: situaties waarin men elkaar verkeerd begrijpt of woorden anders interpreteert. Dit kan tot verwarring of onjuiste conclusies leiden. Maar wat zijn nu de oorzaken van misvattingen en hoe kun je hier het best mee omgaan?

Wetenschap zie je overal om je heen. Zelfs in kunst speelt wetenschap soms een grote rol. Sommige schilderijen lijken op het eerste gezicht gewoon mooi, maar blijken later slim opgebouwd volgens optische en neurologische processen. Een van die technieken is het pointillisme (schilderen met stippen).

‘Juf, ik verveel me.’ Veel leraren horen deze uitspraak regelmatig van een leerling. Verveling wordt vaak gezien als iets onschuldigs, maar dit is een complexe emotie met mogelijk serieuze gevolgen. [1] Voor hoogbegaafde leerlingen kan verveling een signaal zijn dat hun leeromgeving onvoldoende aansluit bij hun beho...

In Nederland ga je na groep 8 naar de middelbare school. Toch? Nou, nee. Dat is helemaal niet zo gewoon, want ieder kind leert op zijn of haar eigen tempo. Daarom is er het Brugjaar Jan Ligthart, een tussenjaar waarin leerlingen alle tijd, ruimte en aandacht krijgen om (verder) te groeien. [1]

Sommige leerlingen zijn helemaal uitgekeken op school en klagen over de vele herhalingen. Ze vervelen zich, waardoor de motivatie voor school gedurende het schooljaar afneemt. Bij hoogbegaafde kinderen geldt dit nog sterker. Het 10-14-onderwijs is een mogelijkheid om de basisschool eerder af te ronden. Maar is dit o...

Onderliggend aan verveling ligt vaak een mismatch tussen de leerling en de omgeving. De tips gaan daarom over het verbeteren van de match: door aan te sluiten bij interesses van de leerling, zingeving te stimuleren, passende differentiatie, verrijking en autonomie te vergroten. 

Sinds wanneer weet je dat je hoogbegaafd bent?

‘In groep 6 had ik niet genoeg aan school en de plusklas. Toen uit een test bleek dat ik hoogbegaafd ben, mocht ik naar groep 8. Dat ging prima, ik moest alleen de essentiële groep 7-stof inhalen: verkeerslessen en staartdelingen.

Ik haal meestal hoge cijfers. Kenn...

In een maatschappij waarin je constant aan staat, lijken snelle denkers een streepje voor te hebben. Maar juist bij een hoge cognitieve capaciteit liggen perfectionisme, een gevoel van leegte of een burn-out op de loer. De oplossing ligt niet in nóg meer doen, maar in lummelen. Even niets doen is geen luxe, maar noo...

Stel, je schrijft je met een team in voor een wedstrijd estafettezwemmen. Tijdens een wissel blijkt een teamlid niet te kunnen zwemmen. Als je samen ergens aan begint, wil je weten wat voor vlees je in de kuip hebt. In het onderwijs is dat niet anders. Daarom bedacht het Goese Lyceum een signaleringsklas voor hoogbe...

Hoogbegaafdheid beschouwen we vaak als een gave, als een bron van grote intellectuele kracht. Toch kan het ook gepaard gaan met diepe psychische kwetsbaarheid, die veelvuldig in de literatuur besproken is. Waar het ook toe kan leiden en wat (mogelijk door taboe) minder wordt besproken, is suïcide.

Elke leraar is een leraar van leerlingen met kenmerken van (hoog)begaafdheid: elke docent krijgt op een moment te maken met deze doelgroep. Dat is een van de uitgangspunten van de World Council for Gifted and Talented Children. [1] Veel scholen hebben daarom (gelukkig) een beleid om hierop te anticiperen. 

Regel...

Elke dag beëindigen in Nederland vijf mensen zelf hun leven, van wie één jonger dan dertig jaar. Elke suïcide raakt zo’n 135 achterblijvers. Eén op de zes jongeren denkt weleens aan suïcide. Elke dag belanden tien jongeren op de spoedeisende hulp na een poging tot zelfdoding. [1-2] Kunnen we die aantallen omlaag kri...

Hoogbegaafd pedagoog Lore Dewulf voegt met haar boek Hoogbegaafd zijn een verdieping toe aan het landschap van boeken over hoogbegaafdheid. Dewulf schrijft voor volwassenen, maar haar voorbeelden zijn zo concreet dat er veel inzicht ontstaat met betrekking tot de impact van hoogbegaafd voelen en denken vanaf jonge l...

Formatieve evaluatie als verbindende schakel

John Hattie toonde na achthonderd studies en vijftien jaar onderzoek in zijn boek Leren zichtbaar maken (2008) aan dat de leerkracht de grootste invloed heeft op leerresultaten. Belangrijke factoren zijn goede instructie, interactie, feedback, monitoring en vertrouwen. F...

Hoe zou jullie klas eruitzien met een frisse kleur op de muur en iets leuks erbij, zoals een plant, schappen voor leesboeken, een grote zitzak of gezellige lichtslinger? Vandaag ga je aan de slag als interieurontwerper en bedenk je hoe je het lokaal een make-over kunt geven. 

Leerdoel: 

Kennis:

• De leerlingen...

Wat hebben een tijger, een boom en een sprinkhaan met elkaar gemeen? Door drie grote cirkels te tekenen en deze te vullen met kenmerken, ontdek je waar ze elkaar overlappen. In het midden van het venndiagram zie je bijvoorbeeld dat ze allemaal iets met patronen te maken hebben, maar alleen de sprinkhaan brengt deze ...

Sommige hoogbegaafde kinderen en jongeren lijken overal goed in. Ze halen hoge cijfers voor uiteenlopende vakken, doen meerdere hobby’s tegelijk en hebben een brede nieuwsgierigheid. Dit fenomeen heet multipotentialiteit. Op het eerste gezicht klinkt dat als een groot voordeel. Toch kan het ook leiden tot keuzestres...

Het Jan van Brabant College biedt aan 775 leerlingen, met 26 nationaliteiten en een veelvoud aan anderstalige achtergronden, Nederlandstalig én tweetalig onderwijs op mavo-, havo- en vwo-niveau. De Brainportschool is een voorbeeld voor hoe leerlingen met diverse talenten, capaciteiten en achtergronden zich optimaal ...

Herken jij je in de term multipotential?

‘Ik heb me nooit bewust geassocieerd met deze term, maar nu je het zo zegt, denk ik dat dit wel klopt.’

Hoe was jij als kind? 

‘Ik las heel vroeg en al snel pakte ik boeken over sterrenkunde en natuurkunde uit de boekenkast van mijn ouders. Bij mijn buurjongen, die al o...

De VO Gids

Hoe maak je keuzes als je brede interesses hebt en gemakkelijk nieuwe dingen leert? Wat als je talenten buiten school liggen, zoals in een ambacht, bijbaan, onderneming, hobby of sport? De keuze voor een middelbare school kan al aansluiten bij een van de talenten van de leerling. Er zijn namelijk scholen...

Afgelopen jaar is de beroepsstandaard voor specialisten begaafdheid in het onderwijs verschenen, uitgebracht door de Landelijke Beroepsgroep Begeleiders in het Onderwijs (LBBO). Wat is een beroepsstandaard eigenlijk en waarom is die een aanvulling voor het onderwijs?

Waarom betwijfelde je of je in deze rubriek zou passen?

‘Mijn ouders zijn er vanaf mijn kleutertijd geregeld op gewezen dat hoogbegaafdheid bij mij een rol zou kunnen spelen. Ikzelf realiseer me dat pas sinds kort. Ik ben nooit getest, maar ik herken zeker kenmerken van hoogbegaafdheid bij mezelf.

Zo ben ik cog...

Leerlingen met kenmerken van begaafdheid zijn in potentie zeer gemotiveerd om taken voor school uit te voeren, waarbij ze daadwerkelijk overgaan tot actie. Dit wordt ook wel engagement genoemd. Maar engagement voor het leren is lang niet altijd als vanzelfsprekend aanwezig bij hoogbegaafde leerlingen. Saskia Snikker...

‘Je zit me allemaal vragen te stellen, is het interview dan al begonnen? Maar ik heb mijn tosti nog niet eens op…’

‘Ja, daar heb je gelijk in. Ik ben zo benieuwd naar jou dat ik alvast begon, maar ik snap dat je dat niet fijn vindt. Zal ik even met papa praten terwijl jij verder eet? Als alles op is, leg ik mijn...

Leraren, schoolleiders en ouders spelen een essentiële rol in de ontwikkeling van begaafde leerlingen. Maar de samenwerking tussen hen is niet altijd vanzelfsprekend. En als die samenwerking er is, is het bijvoorbeeld niet altijd duidelijk hoe de communicatie dan verloopt. Jessica Vergeer onderzocht daarom in haar p...

Om verschillende redenen verloor het muziekonderwijs lange tijd terrein in het basisonderwijs, terwijl dit juist erg belangrijk is voor kinderen. Ook voor hoogbegaafden. Zo stimuleert muziekonderwijs onder andere de cognitieve en emotionele ontwikkeling, academische prestaties en het lezen. Muziek moet dus een grote...

Jaren geleden heb ik in een groot lettertype de tekst ‘Als je in het onderwijs iets voor elkaar wil krijgen, moet je dat doen tussen half oktober en half maart’ geprint en boven mijn bureau gehangen. Ik vrees dat dat nog steeds niet is veranderd. In het begin was het een waarschuwing voor mezelf als zelfstandig advi...

Moreel bemiddelaar

Hoogbegaafdheid in beeld: een veelzijdig handboek doet zijn titel eer aan. Auteur Emmalien Springer plaatst hoogbegaafdheid in een maatschappelijke context. Springer zoomt in op de werking van de hersenen en benoemt genderverschillen (‘hoogbegaafde jongens blinken uit in cognitieve empathie, […] ...